یکی از کابوس‌های اصلی رانندگان ایرانی، به‌خصوص در فصل تابستان و در ترافیک‌های سنگین شهری، بالا رفتن آمپر آب و داغ کردن موتور است.
یا شاید اگر صاحب خودروهایی مثل پژو یا سمند هستید، حتماً کابوس بالا رفتن آمپر آب و «واشر سرسیلندر زدن» را تجربه کرده‌اید.
سیستم خنک‌کننده خودرو از قطعات مختلفی تشکیل شده است، اما قلب فعال این سیستم، موتور فن رادیاتور است.
اما تفاوت موتور فن توربو و معمولی چیست؟ آیا واقعاً عملکرد بهتری دارد یا صرفاً یک مانور تبلیغاتی است؟ و از همه مهم‌تر: آیا موتور فن توربو ارزش هزینه بیشتر و خرید را دارد؟
ما در ویماپارت به عنوان تیمی که سال‌ها در بازار لوازم یدکی فعالیت داریم و قطعات را از نزدیک بررسی و کالبدشکافی می‌کنیم، در این مقاله دل و روده‌ی موتور فن توربو و معمولی را بیرون ریخته‌ایم تا بعد از بررسی هر کدام به تفاوت آن‌ها برسیم!
موتور فن معمولی چیست و چگونه کار می‌کند؟
موتور فن معمولی (Standard Fan Motor) همان قطعه‌ای است که به‌صورت فابریک و کارخانه‌ای روی اکثر خودروهای داخلی مانند پژو 206، پژو 405، سمند، پراید و تیبا نصب می‌شود.
ویژگی‌ها و مشخصات موتور فن معمولی:
۱- سیستم زغالی: در داخل این موتورها از زغال برای انتقال برق استفاده شده که به مرور زمان ساییده و تمام می‌شود.
۲- دو حالت دور موتور: معمولاً دارای دور کند و دور تند است.
۳- میزان هوادهی محدود: قدرت باد زدن و جابه‌جایی هوای آن فقط برای شرایط عادی و رانندگی معمولی جوابگوست.
معایب موتور فن معمولی:
استهلاک بالا: وقتی زغال‌های آن تمام شود، موتور فن از کار می‌افتد یا می‌سوزد.
کم آوردن در ترافیک و کولرگیری: وقتی در ترافیک هستید یا کولر می‌گیرید، سرعت باد زدن آن برای پایین آوردن سریع داغی رادیاتور کافی نیست.
فشار به برق ماشین: در دور تند برق زیادی از باتری و دینام می‌کشد.
موتور فن توربو چیست و چگونه کار می‌کند؟
خیلی‌ها فکر می‌کنند کلمه «توربو» یعنی روی آن توربوشارژ نصب شده! اما اینطور نیست. موتور فن توربو یعنی یک موتور فن تقویت‌شده با سیم‌پیچی قوی‌تر، چرخش سریع‌تر و پروانه‌های خوش‌ساخت‌تر که می‌تواند هوای بسیار بیشتری را فوت کند!
تغییرات مهم در ساختار موتور فن توربو:
۱- سیم‌پیچی ضخیم و پرقدرت: سیم‌های مس داخل آن کلفت‌تر و باکیفیت‌تر شده‌اند تا داغ نکنند و نسوزند.
۲- پروانه‌های با زاویه بهتر: پره‌های فن طوری طراحی شده‌اند که با هر بار چرخیدن، حجم هوای خیلی بیشتری را به داخل بکشند.
۳- استفاده از بلبرینگ به جای بوش: چرخش آن روان‌تر، بی‌صداتر و کم‌استهلاک‌تر شده است
فرق اساسی موتور فن توربو با موتور فن معمولی
۱. سیم پیچ های متراکم تر؛
قلب تپنده‌ی موتور فناولین تفاوتی که با باز کردن قاب موتور فن توربو به چشم می‌آید، حجم مس استفاده شده در سیم پیچ هاست.
موتور فن معمولی: سیم‌پیچ‌ها نازک‌تر با دور سیم کمتر هستند و برای خنک‌کنندگی در شرایط نرمال طراحی شده‌اند.
موتور فن توربو: دارای سیم پیچ‌های تپل‌تر و متراکم‌تر است. این تراکم مس، میدان مغناطیسی قوی‌تری ایجاد کرده و گشتاور پروانه را به شدت بالا می‌برد؛ به طوری که صدای کارکرد آن شبیه به موتور جت می‌شود!
۲. استفاده از جفت بلبرینگ به جای بوش (طول عمر بیشتر)
یکی از مشکلات رایج موتور فن‌های ارزان قیمت، خرابی زودهنگام به دلیل اصطکاک است.
موتور فن معمولی: در ساختار محور آن‌ها از بوش‌های برنجی یا نهایتاً یک بلبرینگ ساده استفاده می‌شود. با گرم شدن موتور، این بوش‌ها گشاد کرده و باعث لرزش پروانه و آمپر کشیدن دینام می‌شوند.
موتور فن توربو: مجهز به دو بلبرینگ دور بالا (High-Speed) است. این طراحی اصطکاک را به صفر می‌رساند، لرزش را خنثی می‌کند و مانع از لنگ زدن محور در دورهای بسیار بالا می‌شود.
۳. زغال‌های گرافیتی صنعتی و کلکتور بزرگ‌تر
تحمل حرارت و فشار در موتور فن‌ها حرف اول را می‌زند.
موتور فن توربو به دلیل دور موتور خیره‌کننده‌اش، نیازمند کلکتوری بزرگ‌تر و جون‌دارتر است. در این قطعه از زغال‌های گرافیتی صنعتی و پهن‌تر استفاده شده تا در فشار بالای سیستم خنک‌کننده رادیاتور، زغال‌ها به سرعت ساییده و پودر نشوند.
۴. قدرت مگنت‌ها (آهنرباهای داخلی)
آهنرباهای به‌کاررفته در مدل‌های توربو، ضخامت و قدرت جذب بسیار بالاتری نسبت به نمونه‌های استاندارد دارند. ترکیب این مگنت‌های قوی با سیم‌پیچ قطور، دمای آب رادیاتور را در کسری از ثانیه پایین می‌کشد.
⚠️ هشدار ایمنی:
خطر آتش‌سوزی در نصب موتور فن توربو!یکی از مهم‌ترین نکاتی که بسیاری از فروشندگان لوازم یدکی به شما نمی‌گویند، میزان برق مصرفی این قطعه است. موتور فن‌های توربو عملکرد فوق‌العاده‌ای دارند، اما به شدت آمپر می‌کشند (چیزی حدود ۱۵ الی ۲۰ آمپر، در حالی که مدل معمولی نهایتاً ۱۰ الی ۱۲ آمپر جریان نیاز دارد).
بنابراین اگر قصد خرید و نصب موتور فن توربو را دارید، حتماً این موارد را رعایت کنید:
۱- بررسی رله فن‌ها: مطمئن شوید رله‌ها خال نزده باشند.
۲- استفاده از سوکت سرامیکی: به هیچ وجه از سوکت‌های پلاستیکی معمولی استفاده نکنید. موتور فن توربو در کمتر از یک هفته سوکت‌های ضعیف را ذوب کرده و خطر آتش‌گرفتن سیم‌کشی خودرو را به همراه دارد. حتماً از سوکت‌های سرامیکی و سیم‌های نمره بالا (ضخیم) استفاده کنید.
از کجا موتور فن توربو اصلی بخرم؟!
متأسفانه در بازار بعضی قطعات بی‌کیفیت را فقط با اسم «توربو» می‌فروشند.
برای خرید قطعه اصلی و باکیفیت باید حتماً به فروشگاه‌های معتبر مراجعه کنید.
فروشگاه تخصصی ویماپارت (VimaPart) انواع موتور فن معمولی و توربو را با تضمین اصالت کالا، قیمت مناسب و ارسال سریع به سراسر کشور عرضه می‌کند.
همین حالا می‌توانید با مراجعه به بخش سیستم خنک‌کننده و موتور فن در محصولات ما، مدل مناسب خودروی خود (پژو، پراید، تیبا، سمند و...) را انتخاب و با گارانتی معتبر ثبت سفارش کنید.
سوالات متداول
موتور فن توربو برای چه خودروهایی مناسب است؟
این قطعه برای خودروهایی که در مناطق گرمسیر تردد می‌کنند یا خودروهایی مثل خانواده پژو (۴۰۵، پارس، ۲۰۶) و سمند که استعداد بالایی در واشر سرسیلندر زدن دارند، بسیار ایده‌آل است.
آیا صدای موتور فن توربو از معمولی بیشتر است؟ بله، به دلیل دور موتور بسیار بالا و مکش شدید هوا، صدای کارکرد آن بیشتر از موتور فن‌های فابریک است.
شما هم تجربه استفاده از موتور فن توربو را داشته‌اید؟ آیا تا به حال با مشکل آب شدن سوکت فن مواجه شده‌اید؟ نظرات و تجربیات خود را در بخش کامنت‌ها با ما و دیگر مکانیک‌ها به اشتراک بگذارید.
نوشتن نظر